Petrol Fiyatlarını Etkileyen Faktörler

Petrol dünyada en çok ticareti yapılan finansal olmayan emtiadır. Günümüzde gelişen teknolojiye rağmen petrolün yerini alabilecek ikame bir ürün bulanamamıştır. Dünyanın enerji ihtiyacının % 40’ı petrol ile karşılanmaktadır ve petrolün olmadığı bir yaşamda düşünülemez hale gelmiştir.

ABD petrol tüketici ülkeler arasında son 25 yıldaki en büyük petrol tüketicisi ülke olmuştur. Son dönemde Çin ve Hindistan’ın da talebi arttırmalarına rağmen şu anda en büyük tüketici halen ABD’dir. Petrolde arz miktarını yakında takip etmenin yanında talep miktarını da takip etmek orta ve uzun vadede tahminlerin doğruluğu adına önem taşımaktadır. Talepte meydana gelen artış ham petrol fiyatlarında artış baskısına neden olmuştur.

Petrol fiyatları üzerine büyük petrol şirketlerinin yatırım politikaları da etki etmektedir. Dünyada en çok petrol rezervine sahip olan ülke büyük bir farklar Suudi Arabistan’dır. 264 milyar varil petrol rezervi ile Suudi Arabistan’dan sonra ise İran, Irak ve Kuveyt gelmektedir.

Bir ülkede günlük ne kadar petrol üretimi yapılacağı üzerine etkiyi jeopolitik istikrar ve ileri teknoloji kullanımı gibi faktörler yapmaktadır. Aynı zamanda üretim miktarını ambargolar, yaptırımlar, OPEC, sabotajlar veya doğal afetler gibi sebepler de etkileyebilir. Petrol üretimindeki herhangi bir faktörün etkisi ile azalma yaşandığında ise petrol fiyatları üzerinde güçlü bir etki yaratılacaktır. Esnek olmayan bir arz – talep ilişkisi nedeniyle arzdaki kesintiler fiyatları çok yükseğe çıkartabilecektir.

Petrol fiyatlarını etkileyen bir durumda ülkelerin ihracat ve ithalat rakamlarıdır. İhracat rakamı ile üretim rakamı birbirinden farklıdır. Bunun nedeni ise bir ülke yüksek oranda petrol üretimi yapmaktayken, bu petrolün büyük bir kısmını kendi kullanabilir. Diğer taraftan ise bir ülke çok miktarda üretim yapıp büyük miktarda da ihraç edebilmektedir. En çok petrol ihracı yapan ülkeler ise petrol fiyatlarının yükselişinden en çok faydalanacak olan ülkelerdir.

İhracat rakamlarının petrol fiyatları üzerinde sahip olduğu büyük etki gibi ithalat rakamlarının da petrol fiyatları üzerinde büyük ve önemli bir etkisi bulunmaktadır. Petrol ithal eden ülkeler genellikle Almanya, ABD gibi ekonomik olarak gelişmiş ve sanayileşmiş ülkelerdir. Petrol ithalatçıları herhangi br fiyat artışı yapmakta oldukça zorlanmaktadır. Bunun nedeni ise, daha geniş olarak petrol ithal eden ülkelerin ekonomisini, borsalarını 1973 yılındaki petrol şoklarında olduğu gibi olumsuz etkileyecektir.

Petrol fiyatları üzerine arz – talep, ithalat – ihracat dışında spekülatif etkenler de etki etmektedir. Bunun nedeni ise petrolün stratejik açıdan büyük bir öneme sahip emtia olmasıdır. Özellikle de finans piyasalarının çok gelişim gösterdiği günümüzde petrole dayalı finansal enstrümanlar sebebiyle petrol fiyatlarının daha çok finansal piyasalarda belirlendiği ortaya koyulmaktadır. Bu durumda petrol fiyatları üzerinde spekülatif etkenlerin de etkili olabileceğini kanıtlamaktadır.

Petrol fiyatlarının jeopolitik, ekonomik ve doğal faktörler nedeniyle artış gösterdiğine ilişkin çok net bilgiler ise bulunmamaktadır. Petrol fiyatları ile doların değerinin düşmesi arasında da önemli bağlantılar bulunmaktadır.

Paylaşmak Güzeldir...Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir