Vadeli Emtia Sözleşmeleri

Vadeli işlemler yatırımcılarına genellikle korunma amaçlı olarak iyi olanaklar sunmaktadır. Emtiaların ve vadeli işlemlerin avantajlarının birleşmesi ile de kazançlı yatırım işlemleri yapılmaktadır. Vadeli işlem sözleşmeleri; belirli bir vadede, önceden belirlenmiş fiyat, miktar ve malı alıp satma yükümlülüğü veren sözleşmelerdir.

Vadeli işlemler yapılabilen araçlar ise; tarım ürünleri ve enerji ürünleri, değerli madenler ve metaller, döviz, hisse senedi ve endeksleri, faiz oranları gibi araçlardır. Günümüzde gelişim gösteren mali piyasaların desteği ile de yatırımcı ihtiyaçlarına göre hava durumu, kredi riski gibi daha birçok faktör için vadeli işlem sözleşmeleri hazırlanabilmektedir.

Vadeli emtia sözleşmeleri;

  • Korunma Amaçlı İşlemleri,
  • Spekülasyon Amaçlı İşlemleri,
  • Arbitraj Amaçlı İşlemleri kapsamaktadır.

Korunma amaçlı olarak hedging denen sistem ile spot piyasada pozisyonu olan fiyat risklerinden korunmak isteyen yatırımcıların, gelecek fiyatı sabitlemek amacıyla yaptıkları işlemlerdir. Spekülasyon amaçlı emtia işlemleri ise; fiyat hareketlerinden kazanç sağlamak adına yatırımcılar risk almaktadır. Spekülatörler bu amaçla piyasaların likit olmasını sağlamaktadır. Arbitraj amaçlı işlemlerde de; aynı anda ve aynı vadeli emtia işlem sözleşmelerinin işlem gördüğü piyasalar arasında fiyat farklarından faydalanarak kar elde etmek amacıyla yapılmaktadır. Aynı anda bir piyasada alım, diğer bir piyasada ise satış işlemi için herhangi bir risk alınmamaktadır.

Ülkemizde bulunan Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası (VOB) vadeli emtia sözleşmeleri ile işlem yapma imkanı sunmaktadır. VOB’da iki tür vadeli emtia işlem sözleşmesi bulunmaktadır;

  • Buğday vadeli işlem sözleşmeleri
  • Pamuk vadeli işlem sözleşmeleri

Buğday vadeli işlem sözleşmelerinde dayanak varlık “Anadolu kırmızı sert baz kalite buğday” ve bir buğday sözleşmesinin büyüklüğü 5.000 kg. olarak belirlenmiştir. VOB’da Buğday vadeli işlem sözleşmesinde 1 kg. baz kalite buğdayın TL cinsinden fiyatı virgülden sonra 4 basamak halinde kota edilir.

Pamuk vadeli işlem sözleşmelerinde ise “Ege Standart 1 baz kalite pamuk” ve bir pamuk sözleşmesinin büyüklüğü 1.000 kg. olarak belirtilmektedir. VOB’da Pamuk vadeli işlem sözleşmesinde 1 kg. baz kalite pamuğun fiyatı TL cinsinden virgülden sonra 3 basamak halinde kota edilmektedir.

Bu iki emtia vadeli işlem sözleşmesini satın almak veya satmak isteyen bir yatırımcının işlemlerinin gerçekleşmesi için yatırım hesabında 200 TL teminat bulunması gerekmektedir. Bu başlangıç teminatıdır ve bulundurulması gereken sürdürme teminatı da 150 TL’dir.

Buğday, Türkiye için büyük öneme sahip bir üründür. Buğday üzerine düzenlenmiş olan vadeli emtia sözleşmelerinde buğdayın yüksek fiyat hareketliliğinden kaynaklanan risklerden büyük ölçüde korunmuş olunur. Buğday üreticileri veya bu üreticileri temsil eden çeşitli kurumlar, henüz ekim aşamasında iken ileride hasadı yapılacak olan buğdayın hangi fiyattan satılacağını bilecek, fiyatların düşmesi halinde de meydana gelebilecek zararlardan korunmuş olunacaktır.

Paylaşmak Güzeldir...Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir